Re-excisie van een melanoom

Het verdachte plekje is verwijderd en onderzocht. Dan volgt het bericht dat een tweede ingreep nodig is. Die boodschap roept begrijpelijke vragen op. Toch is een re-excisie bij melanoom geen teken dat er iets is misgegaan. Het is een zorgvuldige vervolgstap die de kans op terugkeer zo klein mogelijk maakt.

De re-excisie als geplande vervolgstap

In Nederland krijgen jaarlijks ruim 7.300 mensen de diagnose melanoom, een aantal dat gestaag stijgt. Bij de eerste verwijdering wordt het verdachte plekje weggenomen voor onderzoek door de patholoog. Pas wanneer de Breslow-dikte, het type melanoom en de snijranden zijn beoordeeld, wordt duidelijk of aanvullende chirurgie nodig is.

Een re-excisie is het ruimer wegsnijden van huid en onderhuids weefsel rondom het litteken van die eerste verwijdering. Het doel is een veiligheidsmarge te creëren. Door een ruimere rand gezond weefsel weg te nemen, worden eventuele achtergebleven melanoomcellen verwijderd. Onderzoek toont aan dat bij slechts 2,1% van de patiënten resterende tumorcellen worden gevonden in het re-excisie weefsel. Dat lage percentage bevestigt dat de maatregel preventief is, niet reactief.

Hoe breed moet de veiligheidsmarge zijn?

De Europese richtlijn uit 2024 hanteert duidelijke marges op basis van de Breslow-dikte van het melanoom. Bij een melanoom in situ, dat beperkt blijft tot de opperhuid, volstaat een marge van 0,5 centimeter. Bij een invasief melanoom dunner dan 2 millimeter is de aanbevolen marge 1 centimeter. Is het melanoom dikker dan 2 millimeter, dan wordt een marge van 2 centimeter aangehouden.

Deze marges zijn het resultaat van decennia aan klinisch onderzoek. Recent vergelijkend onderzoek laat zien dat een marge van 1 centimeter bij melanomen dikker dan 2 millimeter niet tot meer lokale recidieven leidt. De richtlijnen worden daarom voortdurend aangescherpt. Uw behandelend arts weegt altijd de individuele situatie mee: locatie op het lichaam, dikte van het melanoom en eventuele ulceratie spelen een rol.

Wordt een re-excisie altijd gecombineerd met een schildwachtklierbiopsie?

Niet altijd, maar bij melanomen met een Breslow-dikte boven 1,0 millimeter wordt een schildwachtklierbiopsie aanbevolen. Bij deze procedure wordt de eerste lymfeklier onderzocht waar eventuele melanoomcellen naartoe zouden reizen. Wanneer die schildwachtklier schoon is, is de kans op uitzaaiing naar verdere lymfeklieren zeer klein.

De schildwachtklierbiopsie vindt doorgaans gelijktijdig met de re-excisie plaats. Beide ingrepen worden onder lokale of algehele verdoving uitgevoerd, afhankelijk van locatie en omvang. Voor dunnere melanomen onder 0,8 millimeter zonder ulceratie is deze procedure in de regel niet nodig.

Hoe verloopt het herstel na een re-excisie?

De re-excisie is een planbare ingreep die meestal als dagbehandeling plaatsvindt. De chirurg verwijdert weefsel rondom het oorspronkelijke litteken met de voorgeschreven marge. De wond wordt direct gesloten, soms met een huidtransplantaat of verschuivingsplastiek als de locatie dat vereist.

In de dagen erna kunt u lichte pijn en zwelling ervaren. De hechtingen worden na een tot twee weken verwijderd. Tijdens de wondcontrole bespreekt uw arts de uitslag van het weefselonderzoek. Bij stadium I melanoom ligt het lokale recidiefpercentage na adequate chirurgie rond 3,4%. Die lage kans onderstreept de effectiviteit van de re-excisie.

Betekent een re-excisie dat het melanoom is uitgezaaid?

Een re-excisie is een standaardonderdeel van de behandeling van huidkanker en zegt niets over uitzaaiing. Het is een veelvoorkomend misverstand dat een re-excisie betekent dat het melanoom is uitgezaaid. De ingreep is bedoeld om met zekerheid een schone marge te bereiken. De eerste verwijdering had als primair doel de diagnose te stellen, niet de definitieve behandelmarge te realiseren.

Pas na de re-excisie en eventueel de schildwachtklierbiopsie is het volledige beeld beschikbaar. Op basis daarvan stelt uw arts het vervolgtraject vast: de frequentie van controles en het persoonlijke nazorgschema.

Wat kan Dr. Brinkmann Kliniek voor u betekenen?

Een re-excisie na het verwijderen van een melanoom is geen herhaling van dezelfde ingreep. Het is een doelgerichte vervolgstap die de prognose aanzienlijk verbetert. Bij Dr. Brinkmann Kliniek werken gespecialiseerde chirurgen die deze ingrepen uitvoeren binnen een huidoncologisch zorgpad. Van de eerste beoordeling tot de nazorg na de re-excisie: elke stap wordt afgestemd op uw situatie.

Wilt u meer weten over hoe huidkanker wordt behandeld of heeft u vragen over een geplande re-excisie? Neem contact op met Dr. Brinkmann Kliniek. Onze specialisten staan klaar om u te begeleiden.