Huidkanker herkennen
Vaak binnen 1 week terecht
Huidkanker is kanker die ontstaat wanneer huidcellen veranderen en ongecontroleerd gaan delen. In Nederland komt huidkanker vaak voor en het aantal diagnoses neemt al jaren toe, naar schatting krijgt 1 op de 5 mensen er in zijn of haar leven mee te maken.
Juist daarom is het belangrijk om veranderingen in de huid tijdig te beoordelen. Vroege herkenning en een tijdige huidkankercontrole door een arts kunnen helpen om duidelijkheid te krijgen en, als het nodig is, snel passende vervolgstappen af te spreken. Daarbij gaat het om een zorgvuldig zorgtraject: van beoordeling tot eventuele diagnosebevestiging, behandeling en nacontrole.
Ontvang meer praktische informatie
Volledig vrijblijvend.
Twijfelt u over een plekje op de huid?
Doe dan de korte zelfcheck (1 minuut).
Wat is huidkanker?
Huidkanker ontstaat wanneer de cellen in de huid zich op een abnormale manier gaan ontwikkelen en zich zonder controle vermenigvuldigen.
In de huid kan een cel schade oplopen in het DNA. Normaal herstelt het lichaam die schade of ruimt het afwijkende cellen op. Als die controle niet voldoende werkt en afwijkende cellen blijven doorgroeien, kan een huidtumor ontstaan. Tijdige beoordeling is belangrijk, omdat de aanpak afhangt van het soort plekje, de locatie en of aanvullend onderzoek nodig is.
Die basis helpt ook om te begrijpen waarom niet elk verdacht plekje hetzelfde vervolg krijgt. Dat komt terug bij de verschillende typen huidkanker.
Welke soorten huidkanker zijn er?
De meest bekende typen huidkanker zijn het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom, het melanoom en het merkelcelcarcinoom.
Welke soort het is, maakt uit voor het verwachte gedrag van de tumor, het risico op doorgroei of uitzaaiingen en de keuze voor behandeling en nacontrole. Daarom ligt in de diagnostiek de nadruk op zorgvuldig kijken en het goed vastleggen van bevindingen. Als het met het oog niet met voldoende zekerheid te duiden is, kan weefselonderzoek nodig zijn om het type vast te stellen.
Hoe kunt u huidkanker herkennen?
Huidkanker herkennen begint met letten op nieuwe plekjes of plekjes die duidelijk veranderen, zowel bij donkere als bij huidkleurige of rode afwijkingen.
Bij gepigmenteerde plekjes helpt het om te letten op veranderingen die passen bij de ABCDE-regel: asymmetrie, onregelmatige begrenzing, kleurverandering of meerdere kleuren, toename in doorsnede en evolutie, dus elke duidelijke verandering in de tijd. Bij niet-gepigmenteerde plekjes zijn andere signalen belangrijk, zoals een wondje dat niet geneest, een korstje dat steeds terugkomt, spontaan bloeden, snelle groei, of een aanhoudend ruw of schilferig plekje.
Uitstel ontstaat in de praktijk vaak doordat er te lang wordt afgewacht omdat een plekje geen pijn doet of “vast onschuldig” lijkt. Ook ligt de focus soms alleen op donkere moedervlekken, terwijl huidkanker zich juist ook kan tonen als een huidkleurig bultje of een rood, ruw plekje. Foto’s of apps kunnen helpen om verandering te volgen, maar ze vervangen geen artsbeoordeling en ook geen aanvullend onderzoek als dat nodig is.
De symptomen van huidkanker zijn vaak zichtbaar aan de huid en gaan vooral over verandering of een plekje dat zich anders gedraagt dan de rest van de huid.
Een beginnend huidkankerplekje kan bijvoorbeeld opvallen doordat het langzaam groter wordt, anders aanvoelt, blijft schilferen, of steeds opnieuw een korstje vormt. Ook jeuk, irritatie of gevoeligheid kan voorkomen, net als een plek die sneller bloedt bij lichte aanraking. Soms gaat het om een nieuwe, “anders-dan-anders” plek tussen bestaande vlekjes. Soms verandert juist een ouder plekje duidelijk.
Omdat deze signalen ook bij onschuldige aandoeningen kunnen passen, is het onderscheid niet betrouwbaar te maken met zelfdiagnose. Bij aanhoudende of veranderende klachten past daarom een beoordeling door een arts.
Niet elk type huidkanker gedraagt zich hetzelfde. Dat geldt ook voor de kans dat het zich uitbreidt naar andere plekken in het lichaam.
Huidkanker ontstaat meestal doordat huidcellen herhaaldelijk schade oplopen, met UV-straling van zonlicht en zonnebank als belangrijkste beïnvloedbare oorzaak.
Die UV-schade kan zich in de loop van jaren opstapelen. Ook herhaalde zonverbranding in het verleden past bij momenten waarop de huid veel UV-schade heeft opgelopen.
UV-straling kan het DNA in huidcellen beschadigen. Als die schade zich opstapelt, kunnen cellen eigenschappen krijgen waardoor ze zich sneller delen en minder gevoelig worden voor remmende signalen van het lichaam.
Andere factoren kunnen het risico ook verhogen, zoals een lichte huid die snel verbrandt, rood of blond haar en lichte ogen, veel en/of atypische moedervlekken, een verminderde afweer, en familiare aanleg.
Foto’s van huidkanker
Foto’s van huidkanker laten doorgaans zien dat huidkanker er heel verschillend uit kan zien, van een glanzend bultje tot een ruw plekje of een wondje dat niet dichtgaat. Beelden alleen zijn niet genoeg voor een diagnose. Het beeld wordt beïnvloed door licht, huidtype en camera-instelling, en de definitieve typering kan weefselonderzoek vereisen.
Wie extra alert moet zijn, hangt niet alleen af van wat er op de huid te zien is. Persoonlijke risicofactoren spelen hierbij mee. Onderstaande beelden geven een indicatie van hoe huidkanker er uit kan zien.
Welke mensen hebben meer kans op huidkanker?
Meer kans op huidkanker is er vooral bij een combinatie van veel UV-blootstelling in het leven en persoonlijke risicofactoren die de huid kwetsbaarder maken.
Risico neemt toe bij een lichte huid die snel verbrandt, bij veel zonverbranding in het verleden, bij langdurig buiten werken of veel zonvakanties, en bij gebruik van de zonnebank. Ook een verminderde afweer speelt mee, bijvoorbeeld door afweeronderdrukkende medicatie of na orgaantransplantatie. Daarnaast kan een huid met veel (atypische) moedervlekken extra reden zijn om laagdrempelig te controleren als er iets verandert.
bijvoorbeeld door buitenwerk of intensieve zonvakanties.
met snelle verbranding en weinig natuurlijke bescherming.
zoals bij afweeronderdrukkende medicatie of na transplantatie.
vooral bij duidelijke verandering.
waarbij nacontrole onderdeel van het zorgpad is.
Bij meer risico hoort vaak ook een lagere drempel om een huidcheck te laten doen. Wanneer dat moment is, hangt vooral af van signalen en voorgeschiedenis.
Wanneer is een huidcheck nodig voor het vaststellen van huidkanker?
Een huidcheck voor het vaststellen van huidkanker kan nodig zijn wanneer er een nieuw plekje ontstaat dat afwijkt, of wanneer een bestaand plekje verandert en daarmee verdacht wordt.
Een beoordeling is extra belangrijk bij alarmsignalen zoals een plek die niet geneest, herhaald korstvorming of spontaan bloeden, snelle groei, duidelijke verandering in kleur of vorm, of een ruw plekje dat aanhoudt. Persoonlijke risicofactoren wegen mee. Bij eerdere huidkanker, veel zonbeschadiging of verminderde afweer ligt de drempel voor controle lager.
In het gebruikelijke zorgpad start de beoordeling vaak bij de huisarts, die zo nodig verwijst voor gespecialiseerd onderzoek en verdere diagnostiek. Na verwijzing door de huisarts volgt een zorgvuldig en gestructureerd traject. Bij de Dr. Brinkmann Kliniek werkt dit als volgt. Tijdens het eerste consult wordt de huid uitgebreid beoordeeld door een dermatoloog, waarbij gebruik wordt gemaakt van geavanceerde digitale dermatoscopie.
Op basis van de bevindingen wordt vervolgens bepaald of behandeling nodig is en welke aanpak het meest passend is. Indien er sprake is van een verdachte afwijking, is behandeling mogelijk, zoals het afnemen van een biopt.
Veel mensen vragen zich daarna af hoe vaak het verstandig is om de huid te laten controleren. Dit is afhankelijk van uw persoonlijke situatie, zoals het aantal moedervlekken, uw huidtype en eventuele voorgeschiedenis. Samen met de dermatoloog wordt een passend controle- en nazorgplan opgesteld.
Hoe vaak een huidkankercheck nodig is, verschilt per persoon en er is niet één standaardfrequentie die voor iedereen past.
Bij een verhoogd risico op huidkanker kan een arts controles afspreken met een interval dat varieert van enkele maanden tot een paar jaar, afhankelijk van wat er bij onderzoek wordt gezien. Na behandeling van huidkanker of een voorstadium ligt de controlefrequentie vaak hoger aan het begin en kan die later, bij een stabiel beeld, worden aangepast.
Met controle wordt doorgaans meer bedoeld dan alleen “even kijken”. Het gaat om gericht onderzoek van het plekje en vaak ook van de omliggende huid, bij de Dr. Brinkmann Kliniek uitgevoerd met digitale dermatoscopie, een vergrotende inspectie van huidstructuren. Digitale vastlegging van bevindingen met 200x uitvergroting kan helpen om subtiele veranderingen te kunnen beoordelen.
Een arts kan huidkanker detecteren door een verdacht plekje systematisch te beoordelen en, als dat nodig is, aanvullend onderzoek in te zetten om de diagnose te bevestigen.
Vaak start dit met inspectie van het plekje en de omringende huid, met aandacht voor begrenzing, kleur, structuur en bijvoorbeeld korstvorming of bloeden. Dermatoscopie kan daarbij helpen. Met vergroting zijn huidstructuren zichtbaar die met het blote oog minder goed te beoordelen zijn.
In gespecialiseerde controles zoals de Dr. Brinkmann Kliniek aanbiedt wordt digitale dermatoscopie gebruikt om moedervlekken nog nauwkeuriger vast te leggen. Als het beeld klinisch verdacht is of als er onvoldoende zekerheid is, kan weefselonderzoek nodig zijn via een biopt of door het plekje in zijn geheel te verwijderen.
Of en hoe snel dat tot een definitieve diagnose leidt, hangt vooral af van de vraag of pathologie nodig is. Dat komt terug bij de doorlooptijd na een scan of beoordeling.
Hoe snel er een diagnose is na een scan of beoordeling, hangt vooral af van de vraag of de arts met klinische inspectie en dermatoscopie voldoende zekerheid heeft, of dat er weefselonderzoek nodig is.
Bij veel plekjes kan een arts na het onderzoek al een voorlopige inschatting geven. Een definitieve diagnose volgt echter vaak pas na pathologisch onderzoek van weefsel. De doorlooptijd varieert door de planning van een biopt of ingreep, de complexiteit en locatie van het plekje.
Ook het aantal plekjes dat tegelijk beoordeeld moet worden kan meespelen in de volgorde van onderzoek en eventuele behandeling. Duidelijke afspraken over terugkoppeling, telefonisch of via een beveiligd portaal, maken het traject overzichtelijk.
Als de diagnose of verdenking bevestigd wordt, volgt de vraag welke behandeling medisch gezien past. Die keuze is altijd afhankelijk van het type en de kenmerken van de afwijking.
Wat zijn de vooruitzichten bij huidkanker?
De vooruitzichten bij huidkanker zijn in veel gevallen goed, vooral wanneer de aandoening tijdig wordt ontdekt en behandeld.
De prognose hangt af van verschillende factoren, zoals het type huidkanker, de grootte en diepte van de afwijking en het stadium. In de meeste gevallen kan huidkanker goed en effectief worden behandeld.
Het is begrijpelijk dat er vragen zijn over het verloop of de ernst. De uiteindelijke inschatting is altijd persoonlijk en wordt gebaseerd op de diagnose en het behandelplan, die u samen met uw arts bespreekt.
Sommige vormen van huidkanker kunnen uitzaaien, maar dit verschilt sterk per type en situatie. In veel gevallen is de kans hierop klein, zeker wanneer huidkanker vroeg wordt ontdekt en behandeld.
Uitzaaien betekent dat afwijkende cellen zich verspreiden naar andere delen van het lichaam, zoals lymfeklieren. Dit komt vooral voor bij bepaalde typen huidkanker of wanneer een afwijking langere tijd onbehandeld blijft.
Daarom is het belangrijk om verdachte plekjes tijdig te laten beoordelen. Met een vroege diagnose en passende controle kan het risico goed worden ingeschat en, waar nodig, gericht worden opgevolgd.
Huidkanker kan in sommige gevallen ernstig zijn, maar dat geldt niet voor alle vormen. Veel huidkankers zijn goed behandelbaar, vooral wanneer ze tijdig worden ontdekt.
De ernst hangt af van het type huidkanker en het moment waarop deze wordt vastgesteld. Bij vroege herkenning is de kans op een succesvolle behandeling doorgaans groot.
Daarom is het belangrijk om bij twijfel een plek op de huid te laten beoordelen. Met tijdige diagnostiek en passende behandeling kan vaak veel worden voorkomen.
Welke behandelingen zijn er voor huidkanker?
Welke behandeling het meest geschikt is bij huidkanker hangt af van het type, de grootte en de locatie van de afwijking, en of er aanwijzingen zijn voor diepere groei.
Binnen de Dr. Brinkmann Kliniek wordt huidoncologie georganiseerd als een zorgvuldig zorgtraject. Dit begint met een uitgebreide beoordeling van verdachte plekjes op de huid met behulp van digitale dermatoscopie. Met deze techniek wordt een huidafwijking tot wel 200× vergroot en digitaal vastgelegd. Hierdoor worden zelfs subtiele kenmerken zichtbaar en kan een zeer nauwkeurige beoordeling plaatsvinden.
Op basis van dit onderzoek kan de dermatoloog met grote zekerheid vaststellen of er sprake is van een goedaardige afwijking of een vorm van huidkanker. Dankzij deze nauwkeurige diagnostiek kan onnodige verwijdering van huidafwijkingen vaak worden voorkomen.
Na de diagnose wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld. De behandeling kan bestaan uit het verwijderen van de huidafwijking of uit andere therapieën, zoals fotodynamische therapie (PDT) of lokale medicinale crèmes. Welke behandeling het meest passend is, wordt bepaald op basis van de medische situatie en voorgeschiedenis.
Wanneer er sprake is van een chirurgische behandeling, kan het traject er als volgt uitzien:
Bij verdenking op huidkanker wordt de afwijking meestal onder plaatselijke verdoving verwijderd (excisie) of wordt een biopt afgenomen.
Het weefsel wordt vervolgens onderzocht door een patholoog aangesloten bij een erkend melanoompanel. Soms is aanvullend onderzoek of overleg met specialisten nodig. Dit kan betekenen dat de uitslag iets langer op zich laat wachten, maar dit zegt niets over de ernst van de afwijking.
Op basis van de uitslag wordt bepaald of verdere behandeling nodig is.
Wanneer er sprake is van huidkanker, kan een aanvullende behandeling nodig zijn. Bijvoorbeeld het verder verwijderen van weefsel rondom het litteken (re-excisie).
Bij een melanoom wordt ook gekeken naar de dikte van de tumor (Breslow-dikte). Afhankelijk hiervan kan aanvullend onderzoek, zoals een schildwachtklieronderzoek, worden geadviseerd.
Indien nodig wordt u hiervoor doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum.
Na de behandeling volgt een periode van controle. Hierbij wordt de huid regelmatig onderzocht om herstel te volgen en nieuwe of terugkerende afwijkingen tijdig te signaleren. Dit helpt om veranderingen tijdig te signaleren en, indien nodig, snel te behandelen.
De frequentie van deze controles is afhankelijk van uw persoonlijke situatie, zoals het type huidkanker en uw medische voorgeschiedenis.
U krijgt daarnaast duidelijke uitleg en begeleiding om uw huid ook zelf goed in de gaten te houden.
Vergoed met verwijzing
Onze behandeling wordt vanuit de basiszorgverzekering vergoed. U betaalt enkel het openstaande deel van uw eigen risico.
Voor de zorgverzekering is het belangrijk dat u een verwijsbrief van de huisarts ontvangt. Dit staat vaak in de poliswaarden van de zorgverzekering. Voor de door ons aangeboden behandeling hoeft u nooit een aparte eigen bijdrage te betalen.
Voor patiënten die niet (in Nederland) verzekerd zijn, kunnen passantentarieven gelden. De prijzen voor de behandeling bij de Dr. Brinkmann Kliniek worden jaarlijks vastgesteld in onderhandeling met de afzonderlijke zorgverzekeraars.
Meer informatie vindt u op de pagina met tarieven.
Ontvang meer praktische informatie
Volledig vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Een huidplekje is reden om de huisarts te bellen als het nieuw is en duidelijk afwijkt van de rest van uw huid, of als een bestaand plekje zichtbaar verandert. Denk aan een wondje dat niet geneest, een korstje dat steeds terugkomt, een plek die sneller bloedt of een bultje dat langzaam groter wordt. Juist omdat huidkanker er heel verschillend uit kan zien, is het verstandig om bij twijfel niet te lang af te wachten.
Het eerste onderzoek begint meestal met een beoordeling van de plek door de huisarts. Daarbij wordt niet alleen naar het plekje zelf gekeken, maar ook naar hoe lang het al bestaat, of het veranderd is en of er risicofactoren spelen, zoals veel zonblootstelling of eerdere huidkanker.
Als specialistische beoordeling nodig is, kan de huisarts verwijzen naar een specialistisch centrum, zoals de Dr. Brinkmann Kliniek. Daar wordt de huidafwijking beoordeeld door een dermatoloog met behulp van geavanceerde diagnostiek, zoals digitale dermatoscopie.
Hierbij wordt de afwijking nauwkeurig onderzocht en, wanneer daar aanleiding toe is, ook de rest van de huid gecontroleerd op eventuele andere afwijkingen.
Nee, niet altijd. In veel gevallen kan een dermatoloog met de juiste technische appratuur op basis van zorgvuldig onderzoek al goed beoordelen wat er aan de hand is en welke vervolgstap het meest passend is.
In veel praktijken wordt bij twijfel sneller gekozen voor een biopt of het verwijderen van de huidafwijking om zekerheid te krijgen via weefselonderzoek.
Echter bij de Dr. Brinkmann Kliniek wordt gebruikgemaakt van geavanceerde digitale dermatoscopie, waarbij huidafwijkingen tot 200x worden vergroot en zo tot in detail worden beoordeeld. Hierdoor kan in veel gevallen een betrouwbare inschatting worden gemaakt zonder direct weefsel te hoeven verwijderen.
Alleen wanneer er aanvullende zekerheid nodig is, wordt gekozen voor weefselonderzoek, bijvoorbeeld via een biopt of het verwijderen van de plek.
U kunt zelf letten op veranderingen in de huid. Let bijvoorbeeld op nieuwe plekjes of bestaande moedervlekken die veranderen. Het is belangrijk om deze serieus te nemen en niet te blijven behandelen als ‘gewoon een korstje’ of een wondje dat niet geneest.
Bij het beoordelen van moedervlekken kunt u gebruikmaken van de ABCDE-regel:
- Asymmetrie (vorm verandert of is ongelijk)
- Border (onregelmatige of vage randen)
- Color (verschillende kleuren in één plek)
- Diameter (groter dan ongeveer 6 mm)
- Evolutie (verandering in grootte, vorm of kleur)
Regelmatige zelfcontrole van de huid kan helpen om veranderingen vroeg op te merken. Het maken van foto’s kan daarbij ondersteunen om verandering te volgen, maar vervangt geen medische beoordeling.
Daarnaast is goede zonbescherming belangrijk om schade aan de huid te beperken. Vermijd overmatige zonblootstelling, vooral tussen 11:00 en 15:00 uur wanneer de zon het sterkst is, bescherm de huid bijvoorbeeld met kleding of een hoed. Gebruik zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (SPF 30 of hoger), smeer regelmatig en royaal, en herhaal dit elke twee uur en na zwemmen of zweten.
Nee. Huidkanker is een verzamelnaam voor verschillende soorten huidtumoren, en die gedragen zich niet hetzelfde. Sommige vormen groeien vooral lokaal en zijn goed behandelbaar, terwijl andere meer risico geven op diepere groei of uitzaaiingen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen vast te stellen dát een plek verdacht is, maar ook om welk type huidkanker het gaat. Op basis daarvan wordt bepaald welke behandeling en controle het meest passend zijn.
Bent u een hoog-risico patiënt
Met 92 hightech camera’s maken wij voor u het verschil. Onze Dermazoom-scan biedt direct helderheid en legt uw hele huid nauwkeurig vast, snel, veilig en zonder wachttijd.
Dankzij de samenwerking tussen Dermazoom en Dr. Brinkmann Kliniek profiteert u van specialistische kennis, persoonlijke aandacht en hoogwaardige behandelingen onder één dak.
Voor veilige toegang naar uw persoonlijke portaal.