Goed gesmeerd en toch verbrand: hoe kan dat?

Waarom een hoge factor alleen niet bepaalt hoe goed uw huid beschermd is

U heeft zonnebrandcrème gebruikt en merkt aan het einde van de dag toch dat uw huid rood, warm of gevoelig is. Dat kan verwarrend zijn. Een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor verlaagt de hoeveelheid uv-straling die de huid bereikt, maar biedt alleen de verwachte bescherming wanneer het product voldoende, gelijkmatig en regelmatig wordt aangebracht. Ook zwemmen, zweten, afdrogen en wrijving kunnen de beschermende laag verminderen.

Dat u ondanks het smeren verbrandt, betekent niet automatisch dat het product niet werkts. In de praktijk spelen meestal meerdere factoren tegelijk een rol. De factor op de verpakking is vastgesteld onder gestandaardiseerde testomstandigheden. Dagelijks gebruik wijkt daar vaak van af, bijvoorbeeld doordat mensen minder smeren dan tijdens de test of bepaalde huidzones overslaan.

Waarom geeft één keer smeren geen bescherming voor de hele dag?

Zonnebrandcrème vormt een beschermende laag op de huid. Die laag blijft gedurende de dag niet overal even dik en gelijkmatig. De crème kan verdwijnen door transpiratie, water, afdrogen, kleding, zand, aanraken en bewegen. Ook kan een plek die in de ochtend nog bedekt was later alsnog aan de zon worden blootgesteld, bijvoorbeeld wanneer een mouw, bandje of zwembroek verschuift.

Daarom is één smeerbeurt in de ochtend meestal niet voldoende voor een hele dag buiten. Het algemene advies is om onbedekte huid iedere twee uur opnieuw in te smeren. Vaker smeren is verstandig na zwemmen, veel zweten, afdrogen of wanneer de crème zichtbaar van de huid is verdwenen. Opnieuw smeren verlengt niet onbeperkt de tijd die u veilig in de zon kunt blijven. Het blijft belangrijk om langdurige en felle zon zoveel mogelijk te beperken.

Hoeveel zonnebrandcrème is nodig?

De beschermingsfactor, ook wel SPF genoemd, wordt getest met een ruime en gelijkmatige hoeveelheid product. Wie dunner smeert, bereikt in de praktijk niet automatisch de bescherming die op de verpakking staat. Een hoge factor kan dus minder bescherming geven dan verwacht wanneer er te weinig wordt gebruikt.

Als praktische richtlijn adviseert KWF voor het lichaam van een volwassene ongeveer zeven theelepels zonnebrandcrème per volledige smeerbeurt:

• één theelepel voor het gezicht en de hals;
• twee theelepels voor de armen en schouders;
• twee theelepels voor de borst, buik en rug;
• twee theelepels voor de benen en voeten.

Dit is een richtlijn en geen exacte maat voor ieder lichaam. Belangrijk is dat u alle onbedekte huid royaal en gelijkmatig insmeert. Breng een spray niet alleen kort op de huid aan: bij sprays wordt gemakkelijk te weinig product gebruikt. Volg daarom de gebruiksaanwijzing en verdeel het product zorgvuldig over de huid.

Wist u dat?

Een royaal aangebrachte zonnebrandcrème met factor 30 in de praktijk vaak béter beschermt dan een factor 50 die te dun wordt gesmeerd. De meeste mensen gebruiken namelijk maar de helft tot een derde van de geteste hoeveelheid, waardoor de bescherming op de verpakking niet wordt gehaald.

Waarom verminderen zwemmen, zweten en afdrogen de bescherming?

Water en zweet kunnen een deel van de zonnebrandcrème van de huid meenemen. Daarna zorgt afdrogen voor extra wrijving, waardoor de beschermende laag verder kan worden verwijderd. Dit geldt ook voor contact met een handdoek, zand, sportkleding of een rugzak. De huid kan er nog ingesmeerd uitzien, terwijl de laag plaatselijk dunner of ongelijkmatig is geworden.

Smeer u daarom opnieuw in nadat u uit het water komt, veel heeft gezweet of zich heeft afgedroogd. Wacht hierbij niet tot de gebruikelijke twee uur zijn verstreken. Besteed bij het opnieuw smeren extra aandacht aan plekken waar kleding of badkleding heeft geschuurd of verschoven.

Wat betekent waterresistent precies?

De aanduiding waterresistent betekent dat een zonnebrandmiddel tijdens een gestandaardiseerde test beter op de huid blijft bij contact met water. Het betekent niet dat het product waterdicht is of de hele dag dezelfde bescherming blijft bieden. De mate en geteste duur van waterresistentie kunnen per product verschillen. Raadpleeg daarom altijd de aanwijzingen op de verpakking.

Ook een waterresistent product kan verdwijnen door langdurig zwemmen, zweten en vooral door afdrogen. Smeer na het zwemmen en afdrogen opnieuw. De term waterresistent is dus een aanvullende eigenschap, geen vervanging voor regelmatig smeren.

Welke plekken worden tijdens het smeren vaak overgeslagen?

Verbranding ontstaat regelmatig op kleine zones die tijdens het insmeren minder aandacht krijgen. Controleer bij iedere smeerbeurt of u ook de volgende plekken heeft meegenomen:

• de oren en de huid direct achter de oren;
• de haargrens, de scheiding en een dun of kaal wordende hoofdhuid;
• de nek, schouders en het bovenste deel van de rug;
• de borst en de randen rond een shirt, bandjes of badkleding;
• de handen, vingers en polsen;
• de knieën, onderbenen, enkels en de bovenkant van de voeten;
• de lippen, met een daarvoor geschikt zonbeschermingsproduct.

De rug is lastig zelf gelijkmatig in te smeren. Vraag zo nodig iemand om te helpen. Houd er ook rekening mee dat kleding gedurende de dag kan verschuiven. Een huidzone die eerst bedekt was, kan daardoor alsnog onbeschermd in de zon komen.

Waarom zijn kleding en schaduw naast zonnebrandcrème belangrijk?

Zonnebrandcrème is één onderdeel van goede zonbescherming. Combineer smeren met schaduw, bedekkende kleding, een hoed of pet en een zonnebril met uv-filter.

Zo bent u niet volledig afhankelijk van een laag crème die gedurende de dag dunner of ongelijkmatig kan worden. Kleding en schaduw nemen de blootstelling niet altijd volledig weg, maar vormen wel een belangrijke aanvulling op het smeren.

Een praktische smeerroutine

Met de volgende stappen verkleint u de kans dat de bescherming in de praktijk tekortschiet:

• kies minstens SPF 30 en let erop dat het product ook een sterk UVA-filter heeft;
• breng het product ruim aan voordat u naar buiten gaat, bij voorkeur ongeveer een halfuur van tevoren, tenzij de verpakking anders vermeldt;
• gebruik voor een volledig volwassen lichaam ongeveer zeven theelepels per smeerbeurt;
• verdeel de crème gelijkmatig en controleer de vaak vergeten plekken;
• smeer iedere twee uur opnieuw, en eerder na zwemmen, zweten, afdrogen of veel wrijving;
• combineer smeren met schaduw, bedekkende kleding, een hoed of pet en een zonnebril;
• bewaar het product volgens de aanwijzingen en gebruik geen product waarvan de houdbaarheid is verstreken.

Een hogere factor kan nuttig zijn, maar maakt deze stappen niet minder belangrijk. Een royaal aangebrachte SPF 30 kan in de praktijk beter beschermen dan een SPF 50 die te dun of slechts één keer wordt aangebracht. Is uw huid toch verbrand? Ga dan uit de zon en bescherm de huid tegen verdere blootstelling.

Beter beschermd

Goed smeren draait niet alleen om de beschermingsfactor op de verpakking. De hoeveelheid, een gelijkmatige verdeling, het moment van aanbrengen en regelmatig opnieuw smeren bepalen mede hoeveel bescherming u in de praktijk heeft. Zwemmen, zweten, afdrogen en wrijving verminderen de beschermende laag, ook bij een waterresistent product. Combineer zonnebrandcrème daarom altijd met het beperken van felle zon, schaduw en bedekkende kleding.

Let op: dit artikel bevat algemene informatie en is niet bedoeld als persoonlijk medisch advies. De bescherming die u nodig heeft, kan onder andere afhangen van uw huidtype, medicijngebruik, gezondheid en de omstandigheden waarin u buiten bent. Bespreek persoonlijke vragen of klachten met uw huisarts of behandelend arts.

Medisch gecontroleerd door: Dr. M. Brinkmann, dermatoloog, BIG-nummer: 03010645. Laatst bijgewerkt: 18 augustus 2026