Morbus Bowen: een vroege vorm van huidkanker door zonschade

Een plek die nog oppervlakkig in de huid zit, en waarom behandeling toch wordt geadviseerd

Morbus Bowen, ook wel de ziekte van Bowen genoemd, is een voorstadium van huidkanker dat een stap dichter bij een plaveiselcelcarcinoom komt dan een actinische keratose. De afwijking blijft nog oppervlakkiger in de huid dan een plaveiselcelcarcinoom. De plek kan lijken op eczeem of op een ander rood schilferend plekje en wordt vaak langzaam groter. Ongeveer drie tot vijf procent van de gevallen gaat over in een plaveiselcelcarcinoom, en daarom wordt behandeling geadviseerd.

Het onderscheid met actinische keratose en een invasief plaveiselcelcarcinoom zit vooral in hoever de afwijkende cellen in de huid zijn doorgedrongen.

Hoe ziet morbus Bowen eruit?

De ziekte van Bowen presenteert zich vaak als een rood, roze of roodbruin schilferend plekje met een duidelijke begrenzing. Het oppervlak kan ruw zijn en de plek kan langzaam groter worden. Jeuk hoort er meestal niet bij. Dat is juist een verschil met eczeem. Wat wel opvalt, is dat de plek niet goed geneest. Daardoor kan de afwijking lange tijd voor eczeem, psoriasis of een schimmelinfectie worden aangezien. Een plek die niet reageert op gebruikelijke behandeling of steeds terugkomt, verdient beoordeling. Het uiterlijk alleen is niet genoeg om de diagnose te stellen, omdat verschillende huidaandoeningen op elkaar kunnen lijken. Driekwart van de plekken zit op de benen. Daarnaast komt morbus Bowen voor in het gezicht en op de handen en vingers. Meestal gaat het om één enkele plek.

Welke behandelingen kunnen worden gebruikt?

De behandelkeuze hangt af van grootte, aantal plekken, locatie, dikte, eerdere behandeling en uw algemene gezondheid. Morbus Bowen kan worden behandeld met een operatie, met lichttherapie of met een zalf. Bij kleinere plekken kan een operatie geschikt zijn. Bij grotere plekken heeft lichttherapie of een zalf de voorkeur.

Bij een operatie wordt de plek verwijderd met een excisie. Met lichttherapie, ook wel fotodynamische therapie, wordt een lichtgevoelige stof op de huid aangebracht en het gebied daarna belicht. De zalf is 5-fluorouracil crème, die afwijkende huidcellen remt en vernietigt.

Curettage en coagulatie, evenals bevriezing, voeren wij zelf niet uit. Is zo’n behandeling voor u passend, dan bespreekt de arts dat met u en wordt u gericht doorverwezen.

Wanneer er twijfel bestaat over invasieve groei, kan een behandeling die weefsel voor pathologisch onderzoek oplevert belangrijk zijn. Een specialist bespreekt welke methode in uw situatie medisch passend is en welke voor- en nadelen daarbij horen.

Wanneer moet een schilferende plek worden beoordeeld?

Een rood of schilferend plekje is meestal geen ziekte van Bowen. Laat een plek wel beoordelen wanneer die na enkele weken niet is verdwenen, langzaam groter wordt, steeds terugkeert of niet reageert op een behandeling die voor een vermoedelijke onschuldige oorzaak is gestart. Ook verharding, bloeden, pijn of wondvorming zijn redenen om eerder contact op te nemen. Actinische keratose kan eveneens op zonbeschadigde huid voorkomen en vraagt een eigen beoordeling. Een arts bepaalt of observatie, behandeling of weefselonderzoek nodig is.

Veelgestelde vragen

Is morbus Bowen al huidkanker?

Morbus Bowen is een voorstadium van huidkanker dat een stap dichter bij een plaveiselcelcarcinoom komt dan een actinische keratose. De afwijking blijft nog oppervlakkiger in de huid. Behandeling wordt wel geadviseerd, omdat ongeveer drie tot vijf procent overgaat in een plaveiselcelcarcinoom. De diagnose wordt gesteld door de plek te beoordelen en meestal met weefselonderzoek. Daarna bespreekt uw arts welke behandeling past bij de plaats en de grootte van de plek.

Kan morbus Bowen uitzaaien?

Morbus Bowen blijft oppervlakkig in de huid. Wel gaat ongeveer drie tot vijf procent van de gevallen over in een plaveiselcelcarcinoom, en die vorm kan wel uitzaaien naar andere plekken in het lichaam. Daarom wordt morbus Bowen niet als een onschuldige ouderdomsplek beschouwd en wordt behandeling geadviseerd.

Is morbus Bowen hetzelfde als actinische keratose?

Nee. Beide ontstaan op huid die veel zon heeft gehad en kunnen rood en schilferend zijn. Een actinische keratose is een voorstadium dat in een aantal procent van de gevallen kan doorontwikkelen. Morbus Bowen is een stap verder en komt dichter bij een plaveiselcelcarcinoom. Omdat het uiterlijk op elkaar lijkt, is soms weefselonderzoek nodig om het onderscheid te maken.

Medisch gecontroleerd door: Dr. M. Brinkmann, dermatoloog, BIG-nummer: 09046571301. Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026