Goed om te weten – Morbus Bowen is een vroege vorm van huidkanker die nog in de bovenste huidlaag zit en niet is ingegroeid. De plek is goed te behandelen, meestal met een kleine ingreep, zoals fotodynamische therapie of een crème. Om de diagnose zeker te stellen is vaak wel weefselonderzoek nodig.
Beginnende huidkanker door zonschade
Morbus Bowen is een vroege vorm van huidkanker die nog in de bovenste huidlaag zit. De plek is dus niet ingegroeid en goed te behandelen; behandelen voorkomt dat de afwijking dieper groeit.
Liever telefonisch? Het secretariaat is op werkdagen bereikbaar via 088 700 0250.
Herkennen
Hoe herkent u morbus Bowen?
Morbus Bowen is een scherp begrensde, langzaam groter wordende rode plek, soms met schilfering of met korsten. De plek kan ook donker van kleur zijn.
Waar de plekken meestal zitten
Vaak bevindt zich deze aandoening op de benen. Andere plekken zijn het gezicht, de handen en de vingers. Vaak gaat het om één enkele plek.
Welke klachten kan het geven?
Morbus Bowen geeft vaak geen jeuk. Dat is onderscheidend met eczeem. Wat wel opvalt is een plek op het lichaam die niet goed geneest.
Wanneer laat u een plek beoordelen?
Laat een plek door een arts beoordelen als u een rode, schilferende of met een korst bedekte plek heeft die niet vanzelf weggaat.
Een plek die u zelf voor eczeem of een schilferplekje houdt, maar die na enkele weken zalf niet weggaat of steeds terugkomt op dezelfde plaats, hoort beoordeeld te worden.
Voorbeelden van hoe dit eruit kan zien
Achtergrond
Wat is morbus Bowen?
Morbus Bowen is een voorstadium van huidkanker dat een stap dichter bij een plaveiselcelcarcinoom komt dan een actinische keratose. De afwijking blijft nog oppervlakkiger in de huid dan een plaveiselcelcarcinoom. Onbehandeld kan de plek doorgroeien naar een plaveiselcelcarcinoom; daarom wordt morbus Bowen altijd behandeld.
U komt deze aandoening ook tegen onder de namen ziekte van Bowen, M. Bowen, plaveiselcelcarcinoom in situ of intra-epidermaal plaveiselcelcarcinoom.
Welke risicofactoren spelen mee?
Morbus Bowen ontstaat door te veel zonschade. De kans is groter bij mensen die in het verleden vaak verbrand zijn geweest door zonlicht, bij mensen die met andere straling in aanraking zijn geweest zoals radiotherapie, bij een licht huidtype en bij mensen met een immuunstoornis. Dat laatste geldt bijvoorbeeld voor mensen die medicijnen gebruiken die de afweer remmen of die een chronische infectieziekte zoals b.v. hiv hebben.
Verwante vormen
Hoe deze vormen met elkaar samenhangen
Actinische keratose, morbus Bowen en het plaveiselcelcarcinoom ontstaan alle drie door zonschade en liggen in elkaars verlengde.
Zonbeschadigde huid
Keratosis actinica
Blijft meestal een voorstadium. Een deel groeit door naar morbus Bowen of een plaveiselcelcarcinoom.
Beginnende huidkanker door zonschade
Morbus Bowen
Zit nog in de bovenste huidlaag. Onbehandeld kan de plek doorgroeien naar een plaveiselcelcarcinoom.
Huidkanker door zonschade
Plaveiselcelcarcinoom
Groeit door in de diepere huid en kan uitzaaien. Spoedig onderzoek is nodig.
Onderzoek
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De dermatoloog onderzoekt de plek met en zonder dermatoscoop. Bij ons gebeurt dat met digitale dermatoscopie: een camera die de huid tot 200 keer vergroot, zodat de dermatoloog ook de onderliggende structuren kan beoordelen.
Vaak is weefselonderzoek nodig om de diagnose met zekerheid te stellen. Dat gebeurt met een huidbiopt: een kleine ingreep waarbij de arts onder plaatselijke verdoving een stukje huid wegneemt, dat een patholoog vervolgens onderzoekt.
Waarmee kan het worden verward?
Met eczeem of psoriasis, en soms met een ander voorstadium van huidkanker. Het verschil: eczeem en psoriasis jeuken meestal, zitten vaker op meerdere plekken en worden beter van een zalf. Morbus Bowen geeft vaak geen jeuk, is scherp begrensd, blijft op dezelfde plaats staan en de schilfering voelt vaster aan. Een plek die niet geneest op een zalf tegen eczeem of psoriasis, hoort daarom beoordeeld te worden.
Eczeem
Psoriasis
Behandelen
Welke behandelingen horen hierbij?
Morbus Bowen kan worden behandeld met een operatie, met Fotodynamische therapie of met een zalf. De arts bepaalt samen met u welke behandelmethode voor u het meest geschikt is. Dat hangt af van de plaats waar de huidkanker zit en van uw conditie. De arts zal met u de passende behandeling bespreken.
Excisie
De huidafwijking wordt in zijn geheel verwijderd en wordt onderzocht door de patholoog.
5-fluorouracil crème
Een crème die u zelf thuis aanbrengt; de voorkeursbehandeling bij actinische veldveranderingen.
Fotodynamische therapie (PDT)
Crème plus licht voor een heel zonbeschadigd gebied, zonder snijden. Door weinig instellingen uitgevoerd; bij ons wel.
Welke behandeling passend is, hangt af van de grootte en de plaats van de plek; de dermatoloog bespreekt dat met u.
Na de behandeling
Wat zijn de vooruitzichten?
Morbus Bowen is goed te genezen, zeker wanneer de plek op tijd wordt behandeld. De aandoening zit nog in de bovenste huidlaag en veroorzaakt zelden ernstige problemen. Wel kunt u door de chronische zonschade later nieuwe plekken krijgen, daarom blijft controle van de omliggende huid zinvol.
Nazorg
Wat er na de behandeling gebeurt
Na de behandeling volgt binnen 2 tot 3 maanden een controle bij de arts.
Door de chronische zonschade is er een verhoogd risico op nieuwe voorstadia en op huidkanker. Blijf daarom ook zelf regelmatig naar de eerder aangedane huid kijken.
Waarom blijft controle belangrijk?
De zonschade in de huid eromheen verdwijnt niet door een behandeling. Door de chronische schade in de huid kunnen daar later opnieuw plekken ontstaan, en is de kans op andere voorstadia of op huidkanker verhoogd. Controle is bedoeld om dat vroeg te zien.
Smeren en weren: hoe beschermt u uw huid?
- Smeer met minstens factor 30 of 50 en herhaal iedere 2 uur
- Vermijd de zon tussen 12 en 16 uur
- Draag bedekkende kleding en een hoed of pet
- Zoek daarnaast schaduw op
Waar let u zelf op?
Let vooral op een plek die duidelijk anders is dan de rest. Foto’s vergelijken helpt daarbij. Neem contact op met uw arts bij:
- een plek die snel groter wordt
- een duidelijk toenemende verdikking
- een plek die steeds pijnlijker wordt
- een spontaan bloedende plek
- een wondje dat niet geneest
- een afwijking die ondanks behandeling blijft bestaan of duidelijk verandert
Deze kenmerken betekenen niet automatisch dat er sprake is van huidkanker. Het zijn wel redenen om de plek opnieuw door een arts te laten beoordelen.
Houd uw huid zelf in de gaten
Stel een gratis herinnering in en krijg vier keer per jaar een seintje om even naar uw huid te kijken.
Veelgestelde vragen
Is morbus Bowen huidkanker?
Het is een voorstadium van huidkanker, dat een stap dichter bij een plaveiselcelcarcinoom komt dan een actinische keratose. Onbehandeld kan de plek doorgroeien; daarom wordt morbus Bowen altijd behandeld.
Wordt de behandeling vergoed?
Ja. Volledig vergoed vanuit de basisverzekering: u betaalt enkel het eventueel nog openstaande deel van uw wettelijk eigen risico, zoals bij alle ziekenhuiszorg. Wij hebben afspraken met alle zorgverzekeraars. Voor de vergoeding heeft u wel een verwijzing van uw huisarts nodig.
Krijg ik meerdere plekken?
Meestal gaat het om één enkele plek. Wel is er door de chronische zonschade een verhoogd risico op andere voorstadia van huidkanker of huidkanker elders op de huid.
Is morbus Bowen besmettelijk?
Nee. Morbus Bowen ontstaat door schade aan huidcellen, meestal door jarenlange zonblootstelling. U kunt het niet overdragen op iemand anders.
Kan morbus Bowen terugkomen?
De behandelde plek geneest meestal goed. Door de chronische zonschade kunnen elders wel nieuwe plekken ontstaan, daarom blijft controle van de omliggende huid belangrijk.
Hoe snel krijg ik de uitslag van het weefselonderzoek?
De uitslag is er vaak binnen twee weken, soms al binnen één week. Is de uitslag goedaardig, dan leest u die in het patiëntportaal; is er meer aan de hand, dan belt het behandelteam u.
Kan morbus Bowen uitzaaien?
Morbus Bowen zit nog in de bovenste huidlaag en kan in dit stadium niet uitzaaien. Onbehandeld kan de plek wel doorgroeien naar een plaveiselcelcarcinoom; daarom wordt morbus Bowen altijd behandeld.
Uw huid laten controleren?
Meld u aan via het formulier en ontvang meer informatie over onderzoek en behandeling bij Dr. Brinkmann Kliniek. In de e-mails begeleiden wij u van eerste oriëntatie tot aan uw afspraak.
Liever telefonisch? Het secretariaat is op werkdagen bereikbaar via 088 700 0250. Voor het onderzoek heeft u een verwijzing van uw huisarts nodig; die beoordeelt of een verwijzing naar een expertisecentrum nodig is.
Blijf daarna zelf naar uw huid kijken
De schade die de zon in de huid heeft aangericht, verdwijnt niet door een behandeling. Op behandelde en onbehandelde huid kunnen later opnieuw plekjes ontstaan. Bekijk uw huid daarom regelmatig zelf, bescherm uw huid tegen de zon en laat een plek beoordelen wanneer die groeit, verandert, bloedt of niet geneest.
Vraag iemand mee te kijken op plekken die u zelf niet goed ziet, zoals uw rug of hoofdhuid. Hoe vaak controle bij de arts nodig is, hangt af van uw diagnose; dat leest u op de bijbehorende diagnosepagina. Een gratis herinnering om vier keer per jaar zelf te kijken, stelt u in via Huidalert.
Contactinformatie
Contact voor een afspraak?
Dit is mogelijk indien u in het bezit bent van een verwijsbrief.
Digitaal dossier
Altijd uw gegevens inzien?
Open patiëntportaalVoor veilige toegang naar uw persoonlijke portaal.
088 - 700 0250secretariaat@drbrinkmannkliniek.nl
Noodnummer
06 - 5152 3801(uitsluitend spoed buiten werktijd):