Bijna tien keer minder onnodige excisies

23,3 → 2,4 
Aantal excisies dat nodig is om één melanoom te vinden

Bij twijfel wordt een laesie vaak voor de zekerheid verwijderd.
Veilig richting de patiënt, maar het overgrote deel blijkt achteraf goedaardig. Juist daar valt veel winst te halen.

Een belangrijk deel van de huidkankerzorg betreft hoogrisicopatiënten met honderden tot duizenden moedervlekken, bij wie een nauwkeurige beoordeling vereist is. In de reguliere setting wint bij twijfel begrijpelijkerwijs de voorzichtigheid: een plek wordt voor de zekerheid verwijderd. Dat is veilig, maar kost iets, namelijk een litteken, pathologie, een vervolgafspraak en zorgcapaciteit, voor afwijkingen die nooit een probleem waren geworden.

Hoe doelmatig dat gebeurt, vatten dermatologen samen in de Number Needed to Excise: het aantal plekken dat je moet verwijderen om één melanoom te vinden. Is dat getal hoog, dan waren veel ingrepen achteraf onnodig. Hoe lager, hoe gerichter er wordt gesneden. En juist op dat getal laat geavanceerde beeldvorming een opvallend effect zien.

Wat het onderzoek aantoont

Anders gezegd: waar voorheen ruim 23 ingrepen nodig waren om één melanoom te vinden, zijn dat er nu nog ruim 2. Dat is bijna een tienvoudige reductie van onnodig snijden, en het ging niet ten koste van de opbrengst, integendeel. Alle 16 ontdekte melanomen werden in een vroeg stadium gediagnosticeerd, waaronder 8 in het voorstadium (in situ), wanneer een eenvoudige excisie nog volstaat. Meer vinden en minder snijden gaan hier hand in hand.

Wat dit betekent in de praktijk

Het stadium waarin een melanoom wordt gevonden bepaalt het hele behandeltraject. Chirurgische verwijdering van een vroeg stadium huidkanker kost doorgaans 1.000 tot 2.000 euro, terwijl immunotherapie bij een gevorderd melanoom kan oplopen tot circa 17.000 euro per maand, vaak gedurende twaalf maanden of langer (NICER, 2024). Elk melanoom dat vroeg in plaats van laat wordt gevonden, voorkomt niet alleen leed maar ook een kostbaar en langdurig traject.

Voor de eerstelijn betekent een lagere NNE vooral gerichtere triage. Patiënten met een werkelijk verdachte laesie komen eerder en beter onderbouwd in beeld, terwijl onschuldige plekken minder vaak onnodig worden verwijderd. Wanneer behandeling wél nodig is, houdt u de regie: u kunt op basis van de volledige rapportage zelf behandelen wanneer dat binnen uw mogelijkheden past, of het traject via de kliniek laten lopen, met biopt of excisie, pathologie en zo nodig afstemming in een multidisciplinair melanoompanel. In beide gevallen blijft u centraal staan en volledig geïnformeerd.

Hoe dit in concrete gevallen uitpakt, leest u in onze nieuwsbrief.

Elk kwartaal sturen wij huisartsen en collega-artsen een vakinhoudelijke nieuwsbrief met casussen uit de praktijk, klinische updates en nieuwe ontwikkelingen.

→ Schrijf u in voor de kwartaalnieuwsbrief op digitaledermatoscopie.nl

Bronnen: Gellrich, F.F., et al. (2024). Comparison of Extended Skin Cancer Screening Using a Three-Step Advanced Imaging Programme vs. Standard-of-Care Examination in a High-Risk Melanoma Patient Cohort. Cancers, 16(12):2204. Kostenindicaties: NICER (2024).

Medisch gecontroleerd door: Dr. M. Brinkmann, dermatoloog, BIG-nummer: 03010645. Laatst bijgewerkt: 8 juni 2026